Laski [Leske, Leszke].
a Wielkich Żuławach w zakolu rzeki Świętej jest takie miejsce. Ot niby nic - droga, pole, chałupy... Miejsce to jednak skrywa pewną tajemnicę. Miejscem tym jest mała wieś Laski położona trzy kilometry na południe od Nowego Stawu w zakolu rzeki Świętej na jej wschodnim brzegu. Tajemnicę zaś skrywa żyzna żuławska gleba okolicznych pól uchylając niekiedy jej rąbka, kiedy podczas orki na światło dzienne wydostają się cegły i fragmenty ceramicznych naczyń.

Jezioro [Thiensdorf].
ie tak dawno, bo jeszcze w XIII wieku tereny dzisiejszych wsi Jezioro, Żurawiec, Węgle-Żukowo były dnem jeziora Drużno zajmującego wówczas dziesięciokrotnie większą powierzchnię niż obecnie. Pod koniec XVI wieku [dokładnie w 1580 roku] przybyli tu holenderscy mennonici, którzy musieli opuścić ojczyznę w wyniku nasilenia prześladowań religijnych. Przybywszy na Żuławy...

Przekop Wisły.
ieszkańcy Żuław zawsze nękani byli powodziami powodowanymi przerywaniem wałów podczas zimowych zatorów lodowych oraz wiosennego pochodu lodu. Pierwsza udokumentowana informacja o powodzi na Żuławach pochodzi z 1328 roku. Wisła pokonała słabe wówczas wały i zalewając Żuławy Gdańskie dotarła aż do Gdańska...

Grabiny - Zameczek [Herrengrebin].
ierwsza historyczna wzmianka o miejscowości noszącej wtedy nazwę Grabino pochodzi z 1273 roku. Już w początkach XIV wieku istniał na wzniesieniu przy ujściu Kłodawy do Motławy dwór obronny otoczony palisadą, wałami i fosą zasilaną przez Kłodawę. Nurt Kłodawy przeprowadzono ponad Motławą drewnianym przepustem. Dwór był siedzibą Krzyżaków rezydujących tu od 1308 roku...